Bestaand doorlopend krediet en nieuwe lening

Je hebt al een doorlopend krediet lopen en nu heb je extra geld nodig. Logisch dat je kijkt of je nog een lening kunt afsluiten. Maar een bestaand krediet staat geregistreerd bij het BKR — en dat heeft gevolgen voor een nieuwe aanvraag.

In dit artikel leg je uit hoe dat precies werkt, waarom aanbieders zo terughoudend zijn en wat je kunt doen als je toch extra geld nodig hebt.

Wat is een doorlopend krediet?

Een doorlopend krediet is een leenvorm waarbij je een kredietlimiet krijgt. Binnen dat limiet kun je geld opnemen wanneer je wilt. Je betaalt maandelijks een vaste termijn terug, en het bedrag dat je hebt terugbetaald, wordt weer beschikbaar. Je kunt dus steeds opnemen en terugbetalen.

Dat maakt een doorlopend krediet flexibel. Maar het betekent ook dat de schuld nooit echt vastligt. Je kunt de limiet keer op keer opnieuw gebruiken. Dat maakt de totale schuld moeilijker te overzien — zowel voor jou als voor kredietverstrekkers.

Voorbeelden van doorlopende kredieten zijn: een persoonlijke rekening-courant met krediet, een rood staan faciliteit boven een normaal bedrag, of een speciale doorlopend-kredietovereenkomst bij een bank of financier.

Een doorlopend krediet verschilt fundamenteel van een persoonlijke lening. Bij een persoonlijke lening leen je een vast bedrag voor een vaste looptijd met een vaste maandlast. Na de looptijd is de schuld volledig afgelost. Bij een doorlopend krediet is er geen vaste einddatum. Je kunt theoretisch gezien decennialang een schuld op hetzelfde limiet aanhouden, zolang je maar de minimale maandtermijn betaalt.

Dit maakt een doorlopend krediet goedkoper in maandlasten maar duurder op de lange termijn, omdat je langer rente betaalt. Een kredietlimiet van €10.000 met een rente van 7% kan bij minimale aflossingen tientallen jaren doorlopen en uiteindelijk meer dan het dubbele kosten van wat je hebt opgenomen.

Hoe wordt een doorlopend krediet bij BKR geregistreerd?

Zodra je een doorlopend krediet afsluit bij een aangesloten aanbieder, wordt dit geregistreerd bij het BKR. Er wordt vastgelegd:

• De naam van de aanbieder
• De hoogte van de kredietlimiet
• De datum waarop het krediet is afgesloten
• Of er betalingsachterstanden zijn (en zo ja, welke codering)

Zelfs als je het krediet netjes betaalt en nooit een achterstand hebt, staat het dus in je BKR-dossier. Dit heet een neutrale registratie. Maar ook zo'n neutrale registratie heeft invloed op je maximale leencapaciteit.

De BKR-registratie van een doorlopend krediet bevat altijd het kredietlimiet, niet het actueel opgenomen bedrag. Dat is een bewuste keuze in het registratiesysteem. Het BKR en de aangesloten aanbieders gaan ervan uit dat het volledige limiet op elk moment beschikbaar is en dus ook opgenomen kan worden.

Dit heeft een belangrijk gevolg: als jij je krediet zorgvuldig beheert en nooit meer dan de helft van je limiet opneemt, zien andere aanbieders toch het volledige limiet als openstaande verplichting. Je voorzichtig gedrag is dus niet zichtbaar in het BKR-systeem.

Sommige mensen weten ook niet dat een doorlopend krediet dat volledig is afgelost, nog vijf jaar in het BKR-dossier blijft staan als historische registratie. Na die vijf jaar verdwijnt het automatisch. Zolang er geen betalingsachterstanden bij horen, heeft die historische vermelding geen negatief effect — maar sommige aanbieders tellen hem nog steeds mee als achtergrondinformatie over je leengedrag.

Waarom blokkeert een bestaand krediet een nieuwe lening?

Als je een nieuwe lening aanvraagt, berekent de aanbieder je leencapaciteit. Die berekening is gebaseerd op je inkomen, je vaste lasten en je bestaande schulden. Een doorlopend krediet telt mee als bestaande schuld — ook als je het limiet niet volledig benut.

Waarom? Omdat je het limiet op elk moment kunt opnemen. Een aanbieder houdt dus rekening met het maximale bedrag dat je kunt opnemen, niet alleen met wat je op dit moment hebt opgenomen. Dat is de meest voorzichtige berekening.

Stel: je hebt een doorlopend krediet met een limiet van €5.000 maar je hebt momenteel €1.500 opgenomen. Een nieuwe aanbieder telt toch de volledige €5.000 mee als potentiële schuld. Dat verlaagt je maximale nieuwe lening aanzienlijk.

Bij hogere kredieten kan dit betekenen dat je de maximale leenruimte al volledig benut hebt, ook zonder dat je de volle limiet ooit hebt gebruikt.

De achterliggende redenering is risicobeheer. Stel dat je een nieuwe lening van €8.000 afsluit terwijl je ook een doorlopend krediet van €5.000 hebt. De aanbieder van de nieuwe lening gaat ervan uit dat je morgen ook €5.000 opneemt via het doorlopend krediet. Dan heb je ineens €13.000 aan schuld uitstaan. Als je inkomen dat niet toelaat, is het risico op wanbetaling te groot.

Banken en kredietverstrekkers zijn wettelijk verplicht om verantwoord te lenen en te toetsen of iemand een lening verantwoord kan terugbetalen. Die toets heet de kredietwaardigheidstoets. Een doorlopend krediet dat volledig kan worden opgenomen, past altijd in die berekening — ook als je dat nooit van plan bent.

Een praktisch rekenvoorbeeld: je verdient €2.500 netto per maand. Vaste lasten zijn €1.200. Je houdt €1.300 over. Een doorlopend krediet van €8.000 heeft een minimale maandlast van ongeveer €120 bij een rente van 7%. Dat haalt je beschikbare ruimte voor een nieuwe lening omlaag naar €1.180 per maand — maar een nieuwe aanbieder rekent daar ook zijn eigen aflossing van af. Bij een gevraagde lening van €5.000 over 36 maanden is dat al zo'n €150 per maand. De combinatie kan dan net niet meer verantwoord zijn volgens de normen die aanbieders hanteren.

Wat als er ook een negatieve BKR-codering is?

Als je naast een bestaand doorlopend krediet ook een negatieve BKR-codering hebt (bijvoorbeeld een A-codering voor betalingsachterstand), maakt dat de situatie complexer. Reguliere banken en kredietverstrekkers zullen een aanvraag in vrijwel alle gevallen weigeren.

Gespecialiseerde aanbieders voor leningen met BKR-codering kijken verder. Ze beoordelen:

• Wat is de reden voor de codering? Een eenmalige achterstand is anders dan structurele wanbetaling.
• Is de oorspronkelijke schuld inmiddels afgelost?
• Hoe lang geleden dateert de registratie?
• Hoe hoog is je huidige inkomen ten opzichte van je totale schulden?

Meer over lenen met een negatieve BKR-codering vind je bij lenen met negatieve bkr.

Er zijn ook situaties waarbij de codering en het doorlopende krediet op hetzelfde product betrekking hebben. Stel: je hebt een doorlopend krediet bij bank X, en je hebt daar een betalingsachterstand gehad die inmiddels is hersteld. Dan heb je zowel een registratie van het kredietlimiet als een herstelcode in je dossier. Voor nieuwe aanbieders is dat dubbele informatie: je hebt een hoog limiet en je hebt in het verleden moeite gehad met betalen. Dat is een combinatie die de meeste reguliere aanbieders direct afwijzen.

In dit soort gevallen is het verstandig om eerst het bestaande doorlopende krediet volledig af te lossen en de herstelcode zo lang mogelijk te laten verstrijken voordat je opnieuw een leningaanvraag doet. Hoe ouder de codering en hoe lager je actuele schuld, hoe gunstiger de beoordeling.

Welke oplossingen zijn er als je toch extra geld nodig hebt?

Als een nieuwe lening niet lukt door je bestaande doorlopend krediet, zijn er een paar alternatieve opties:

1. Doorlopend krediet verhogen

Bij je huidige aanbieder kun je soms de kredietlimiet verhogen. Dat is één aanvraag bij één partij die jou al kent. Het is niet zeker dat dit lukt, maar de drempel is soms lager dan bij een volledig nieuwe aanvraag. Voorwaarde is dat je geen betalingsachterstand hebt.

Je huidige aanbieder heeft ook al inzicht in je betalingsgedrag. Als je altijd netjes betaalt, staan de kansen op een verhoging gunstiger dan bij een vreemde partij die je niet kent. Vraag altijd eerst bij je eigen aanbieder voordat je bij nieuwe aanbieders gaat kijken.

2. Doorlopend krediet omzetten naar persoonlijke lening

Een persoonlijke lening heeft een vaste looptijd en een vaste maandlast. Je kunt je doorlopend krediet soms omzetten naar een persoonlijke lening. Het voordeel: de schuld loopt gestaag af en na de looptijd is hij volledig afgelost. Dat geeft duidelijkheid — zowel voor jou als voor toekomstige kredietverstrekkers.

Het omzetten heeft ook een concreet effect op je BKR-profiel. Het doorlopende krediet wordt afgesloten en een persoonlijke lening met een vast eindbedrag komt ervoor in de plaats. Toekomstige aanbieders zien dan een dalende schuld in plaats van een onbepaalde revolving schuld. Dat wordt doorgaans positiever beoordeeld.

3. Bestaand krediet eerst aflossen

Als je tijd hebt, kan het slim zijn om het doorlopend krediet eerst (deels) af te lossen. Dat verlaagt de geregistreerde schuld bij BKR en vergroot daarmee je leencapaciteit voor een nieuwe aanvraag.

Hoe sneller je aflost, hoe beter. Sommige aanbieders bieden boetevrij extra aflossen op een doorlopend krediet. Controleer je contract of vraag het na bij je aanbieder. Extra aflossen — ook kleine bedragen per maand — kan de totale rentekost flink verlagen en je BKR-profiel verbeteren.

4. Alternatieve financiering zoeken

Denk aan een renteloze lening van familie of vrienden, of een sociaal krediet via je gemeente. Dit zijn geen commerciële leningen en hebben dus geen invloed op je BKR-dossier. Meer over sociale leningen vind je bij gemeente lening aanvragen.

Een sociaal krediet via de gemeente is bedoeld voor mensen die tijdelijk in financiële nood zijn. De rente is lager dan bij commerciële aanbieders en de beoordeling kijkt naar je totale situatie in plaats van alleen naar je BKR-profiel. Het is geen garantie op een lening, maar een reële optie als je aan de voorwaarden voldoet.

Hoe verlaag je je doorlopend kredietlimiet?

Wist je dat je bij de meeste aanbieders je kredietlimiet kunt verlagen? Als je nooit de volle limiet gebruikt, heeft een hoge limiet alleen nadelen: het drukt je leencapaciteit bij toekomstige aanvragen.

Contact opnemen met je aanbieder en vragen of je de limiet kunt verlagen, is dus een slimme zet als je op termijn een nieuwe lening wilt afsluiten. De verlaging wordt ook doorgegeven aan het BKR, wat je dossier verbetert.

Let op: je kunt de limiet doorgaans niet verhogen nadat je hem hebt verlaagd zonder een nieuwe toetsing. Denk dus goed na voordat je de limiet aanpast.

Een concrete strategie is dit: als je een doorlopend krediet hebt van €10.000 maar je gebruikt nooit meer dan €3.000, vraag dan je aanbieder om de limiet te verlagen naar €4.000. Je houdt een kleine buffer, maar de BKR-registratie toont nu €4.000 in plaats van €10.000. Dat geeft bij een nieuwe leningaanvraag aanzienlijk meer ruimte in de leencapaciteitsberekening.

Sommige aanbieders verwerken een limitverlaging binnen enkele werkdagen bij het BKR. Andere partijen doen dit pas aan het einde van de maand. Vraag na hoe snel de BKR-registratie wordt bijgewerkt, zodat je weet wanneer je een nieuwe leningaanvraag kunt indienen met het lagere limiet zichtbaar in je dossier.

Bedenk ook dat een hoog ongebruikt limiet jou zelf ook financieel risico geeft. Als je in een moeilijke periode zit, is de verleiding groot om snel geld op te nemen. Een lager limiet beschermt je dan ook tegen impulsief gebruik.

Wat staat er precies in je BKR-dossier?

Je kunt je eigen BKR-dossier gratis inzien via mijnbkr.nl. Daar zie je alle geregistreerde kredieten, inclusief je doorlopend krediet. Controleer of de informatie klopt. Fouten in je BKR-dossier kun je laten corrigeren via een bezwaarschrift bij het BKR.

Weet ook dat niet alle schulden bij BKR staan. Energierekeningen, telefoonabonnementen en huurachterstanden staan daar bijvoorbeeld niet in — tenzij ze zijn omgezet in een lening of doorgestuurd naar een incassobureau dat bij BKR is aangesloten.

Het is aan te raden om je BKR-dossier minimaal één keer per jaar te controleren. Zeker als je binnenkort een grote leningaanvraag wilt doen, zoals een hypotheek of autolening, is het verstandig om dit drie tot zes maanden van tevoren te doen. Zo heb je tijd om eventuele fouten te corrigeren of oude registraties te verifiëren.

Wat kun je concreet controleren in je dossier?

• Staat de juiste kredietlimiet geregistreerd, of is er een oude situatie die niet meer klopt?
• Zijn er achterstanden vermeld die je niet herkent?
• Staat een afgelost krediet nog als actief vermeld?
• Zijn herstelcodes correct verwerkt als je die hebt aangevraagd?

Fouten in BKR-registraties komen vaker voor dan mensen denken. Een foutieve achterstandscodering die door een systeemfout is geplaatst, kan jouw leenkansen voor vijf jaar beïnvloeden. Meld fouten altijd schriftelijk bij het BKR en bij de betreffende aanbieder. Je hebt het recht om onjuiste gegevens te laten corrigeren.

Belangrijk om te weten

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Geld lenen kost geld. Leen alleen bedragen die je verantwoord kunt terugbetalen. Twijfel je? Neem dan contact op met een onafhankelijk financieel adviseur, je gemeente of een geregistreerde schuldhulpverlener. Meer info bij de AFM en de BKR.