Bij meerdere geldverstrekkers tegelijk aanvragen?

Je wilt een persoonlijke lening afsluiten en wil graag de beste deal. Logisch dat je dan bij meerdere aanbieders tegelijk een aanvraag indient. Meer aanbiedingen betekent toch een betere keuze? Dat klopt in theorie, maar in de praktijk heeft deze aanpak een keerzijde die veel mensen niet kennen.

Elke leningaanvraag bij een geregistreerde kredietverstrekker leidt namelijk tot een zogenoemde BKR-toetsing. Die toetsing wordt geregistreerd. En meerdere toetsingen in korte tijd kunnen ervoor zorgen dat verstrekkers je aanvraag kritischer beoordelen of zelfs weigeren.

Wat is een BKR-toetsing precies?

Het Bureau Krediet Registratie (BKR) houdt bij welke leningen Nederlandse consumenten hebben lopen. Maar het BKR registreert ook áánvragen voor kredieten boven een bepaald bedrag. Dit wordt een "toetsingenspoor" of "aanvraagscore" genoemd.

Wanneer een kredietverstrekker jouw aanvraag beoordeelt, raadpleegt die altijd het BKR. Ze zien dan niet alleen je lopende leningen, maar ook hoeveel keer er in een bepaalde periode naar jouw dossier is gekeken. Te veel toetsingen in korte tijd is voor veel verstrekkers een signaal dat je mogelijk financieel krap zit of dat je al meerdere afwijzingen hebt gehad.

Elke BKR-raadpleging registreert datum en aanleiding. Die informatie is zichtbaar voor andere verstrekkers. Dat maakt het risico van parallel aanvragen concreet.

Ter verduidelijking: een toetsing is iets anders dan een registratie. Een toetsing is een raadpleging van je dossier door een verstrekker. Een registratie is het vastleggen van een lopend krediet op jouw naam. Beide zijn zichtbaar voor andere aangesloten verstrekkers, maar ze hebben een ander gewicht in de beoordeling. Een paar raadplegingen op dezelfde dag vallen direct op als mogelijk risicosignaal.

Wat zijn de risico's van meerdere aanvragen tegelijk?

Als je bij vijf aanbieders tegelijk een aanvraag doet, staan er binnen een dag vijf toetsingen in je BKR-dossier. Een volgende aanbieder ziet dat. De meest voor de hand liggende conclusie die zij trekken: je bent kennelijk al meerdere keren afgewezen. Of je probeert zo snel mogelijk zoveel mogelijk geld te lenen.

Beide interpretaties werken in jouw nadeel. Je kans op goedkeuring daalt, ook al zijn jouw financiële omstandigheden prima.

Daarnaast geldt: als je meerdere leningen toegewezen krijgt en je accepteert ze allemaal, stapel je schulden op. Veel mensen bedenken van tevoren niet goed dat ze maar één lening nodig hebben en die dan ook maar bij één aanbieder moeten accepteren. In de praktijk kan verwarring over meerdere toezeggingen leiden tot onbedoelde dubbele schulden.

Een concreet voorbeeld: stel je vraagt bij drie aanbieders €5.000 aan. Twee gaan akkoord. Als je beide contracten ondertekent, sta je voor €10.000 in het krijt. Beide leningen worden geregistreerd bij het BKR. En beide maandlasten komen bovenop je bestaande vaste kosten. Dat kan snel ontsporen, ook als je initieel dacht dat je het kon dragen.

Er is nog een ander risico dat mensen onderschatten: tijdsdruk. Wie meerdere aanvragen tegelijk loopt, krijgt vaak meerdere aanbiedingen tegelijk terug. Daardoor voelt het alsof je snel moet beslissen. Haast bij het tekenen van een leningcontract is nooit goed. Je leest de kleine lettertjes minder zorgvuldig en vergeet misschien dat je bij consumptief krediet altijd veertien dagen bedenktijd hebt.

Hoelang blijven toetsingen zichtbaar in je BKR-dossier?

BKR-registraties over lopende leningen blijven staan zolang de lening loopt, plus vijf jaar na afloop. Maar voor zogenoemde aanvraagregistraties gelden andere termijnen. Niet alle aanvraaginformatie wordt jarenlang bewaard — de precieze regels rondom de zichtbaarheid van toetsingen kunnen per verstrekker en per type registratie verschillen.

Wat wél vast staat: meerdere toetsingen binnen een korte periode zijn voor beoordelende partijen zichtbaar. Het loont dus om rustig en gericht te werk te gaan in plaats van zo snel mogelijk zoveel mogelijk aanvragen in te dienen.

Wil je weten wat er precies in jouw BKR-dossier staat? Je kunt je eigen BKR-registratie gratis opvragen via de website van het BKR.

Let op: als je je dossier opvraagt via bkr.nl, zie je een overzicht van je geregistreerde kredieten en eventuele coderingen. Je ziet daarin ook welke partijen je dossier hebben geraadpleegd en wanneer. Dat geeft je een realistisch beeld van wat een nieuwe verstrekker te zien krijgt op het moment dat je een aanvraag doet.

Als je ziet dat er meerdere recente raadplegingen instaan, is het verstandig om een paar weken of maanden te wachten voor je een nieuwe aanvraag doet. Zo geef je het beeld in je dossier de kans om te verbeteren en vergroot je je kans op goedkeuring.

Wat is de slimmere aanpak?

Het verstandigste wat je kunt doen is eerst vergelijken zónder aanvraag in te dienen. Veel vergelijkingssites en aanbieders bieden een zogeheten indicatieve berekening aan: je vult je gegevens in en je krijgt een renteaanbieding te zien, maar er wordt op dat moment geen BKR-toetsing gedaan.

Pas als je hebt besloten bij welke aanbieder je écht wilt lenen, dien je de definitieve aanvraag in. Die aanvraag leidt tot één BKR-toetsing. Dat is normaal en acceptabel.

Vergelijken doe je dus op basis van:

• De aangeboden rente (effectief jaarlijks kostenpercentage, ook wel EJK of JKP)
• De looptijd en maandlast
• Flexibiliteit in aflossen (boetevrij extra aflossen?)
• Klantenservice en betrouwbaarheid van de aanbieder

Zorg dat je deze informatie verzamelt voordat je een definitieve keuze maakt. Zo vergelijk je grondig zonder sporen achter te laten in je BKR-dossier. Meer over wat je naast de rente moet vergelijken lees je bij Naast rente: andere factoren bij lening kiezen.

Een handig hulpmiddel: maak een simpele vergelijkingstabel op papier of in een spreadsheet. Noteer per aanbieder het JKP, de maandlast, de totale terugbetaling en de looptijd. Dat maakt het verschil in totale kosten direct zichtbaar. Het verschil in JKP tussen aanbieders lijkt soms klein — 0,5% — maar over een looptijd van zestig maanden bij €8.000 kan dat al snel oplopen tot meer dan €200 extra rente.

Controleer ook of de aanbieder staat geregistreerd in het register van de AFM. Dat is een minimumvereiste voor betrouwbaarheid. Aanbieders die niet geregistreerd zijn, vallen buiten het toezicht en bieden geen wettelijke bescherming bij problemen.

Wat is probability shopping en waarom is het riskant?

Probability shopping is de term voor het bewust breed uitzaaien van aanvragen, in de hoop dat tenminste één aanbieder akkoord gaat. Dit is een begrijpelijke strategie als je twijfelt of je in aanmerking komt, maar het heeft een averechts effect.

Hoe meer aanvragen je tegelijk doet, hoe groter de kans dat elke individuele aanbieder denkt dat je al bent afgewezen. Het resultaat is dat je zelf de kans op een akkoord verkleint door veel aanvragen in te dienen.

Als je twijfelt of je in aanmerking komt voor een lening, is het verstandiger om eerst je eigen situatie goed in kaart te brengen. Kijk naar je inkomsten, vaste lasten en bestaande schulden. Gebruik eventueel een budgettoets zoals het Nibud die aanbiedt. Zo weet je vooraf beter waar je aan toe bent.

Een veelgemaakte misvatting bij probability shopping is dat mensen denken: "Als ik word afgewezen, annuleer ik de andere aanvragen toch." Maar de schade is dan al gedaan. De BKR-toetsingen zijn al geregistreerd, ook als de aanvraag niet wordt doorgezet. En ook al accepteer je uiteindelijk maar één lening, de aanvraagsporen blijven zichtbaar voor andere verstrekkers.

Als je twijfelt over je kansen, kun je ook een oriënterend gesprek aanvragen bij een onafhankelijk financieel adviseur of een kredietmakelaar. Die kunnen op basis van je situatie inschatten bij welke aanbieder je de meeste kans maakt — zonder dat er al een BKR-toetsing plaatsvindt.

Wanneer is het wél acceptabel om bij meerdere partijen aan te vragen?

Er zijn situaties waarin je iets meer speelruimte hebt. Als je aanvragen spreidt over een langere periode — bijvoorbeeld eerst één aanbieder proberen, afgewezen worden, en na een paar maanden opnieuw proberen bij een andere — is het effect op je BKR-dossier kleiner.

Bovendien geldt: als je aanvraag betrekking heeft op een bedrag onder de grens waarbij BKR-registratie verplicht is, worden sommige toetsingen minder zwaar of helemaal niet geregistreerd. Maar de meeste persoonlijke leningen vallen boven die grens, dus reken hier niet op als vanzelfsprekendheid.

Wil je een hypotheek afsluiten? Dan gelden aanvullende regels. Hypotheekverstrekkers kijken nadrukkelijk naar eerdere aanvragen en kunnen meerdere toetsingen zwaarder laten meewegen. Het advies om gericht te werk te gaan geldt daar nóg sterker.

Een uitzondering die soms wordt gemaakt: als je een lening aanvraagt via een onafhankelijke kredietmakelaar of bemiddelaar, kan die meerdere aanbieders tegelijk raadplegen voor een offerte zonder dat er bij elke aanbieder afzonderlijk een harde BKR-toetsing plaatsvindt. De makelaar doet namelijk één raadpleging en legt dat resultaat voor aan meerdere partijen. Dit is een legitieme manier om te vergelijken zonder je BKR-profiel te beschadigen. Vraag dit altijd na bij de makelaar voordat je een opdracht geeft.

Wat als je eerder meerdere aanvragen hebt gedaan?

Heb je al meerdere aanvragen ingediend en ben je bang dat je BKR-dossier er slecht uitziet? Dan is het verstandig om je dossier op te vragen en te bekijken wat erin staat. Dat geeft je een realistisch beeld van je situatie.

Als er onjuiste informatie in je dossier staat, kun je een verzoek tot correctie indienen bij het BKR. Juiste informatie — ook al is die ongunstig — kun je niet laten verwijderen. Maar je weet dan wel wat een aanbieder ziet, en je kunt je aanvraag daar beter op afstemmen.

Overweeg ook om bij twijfel een gesprek aan te gaan met een onafhankelijk financieel adviseur of een budgetcoach via je gemeente. Zij kunnen je helpen bepalen welke lening realistisch is gezien jouw financiële situatie.

Een praktische tip: als je meerdere aanvragen hebt gedaan en wilt weten hoe dat overkomt, vraag dan bij je volgende aanvraag alvast proactief om de reden bij een eventuele afwijzing. Zo kom je snel te weten of het BKR-toetsingspatroon inderdaad de oorzaak is. Dat helpt je om gerichter te werk te gaan bij een volgende poging.

Wacht bij voorkeur minimaal drie maanden voor je na meerdere aanvragen opnieuw een formele aanvraag doet. Dat geeft het beeld in je dossier de kans te normaliseren. Gebruik die tijd om je financiële situatie verder in kaart te brengen, bestaande schulden af te lossen en te werken aan een stabielere basis voor een toekomstige aanvraag.

Wat te doen als je wordt afgewezen?

Een afwijzing is vervelend, maar geeft ook informatie. Het betekent dat de aanbieder op basis van de beschikbare gegevens heeft besloten dat het risico te groot is. Dat kan te maken hebben met je BKR-dossier, je inkomen, je vaste lasten of andere factoren.

Vraag altijd om de reden van afwijzing. Niet elke aanbieder is verplicht die te geven, maar sommige doen het wel. Als je weet waarom je bent afgewezen, kun je gericht werken aan verbetering.

Denk aan: schulden aflossen, zorgen dat je arbeidscontract zeker is, of gewoon wachten totdat een eerdere BKR-registratie is verlopen. Meer informatie over lenen met een BKR-codering lees je bij Lenen met een BKR-codering: wat zijn de opties?.

Overweeg na een afwijzing ook of de lening zelf echt noodzakelijk is. Zijn er alternatieven die geen nieuwe schuld creëren? Denk aan een betalingsregeling bij een openstaande rekening, een collectieve schuldenregeling via je gemeente, of tijdelijke hulp vanuit sociale fondsen. Niet elke financiële behoefte vereist een formele lening.

Als je na een afwijzing besluit het opnieuw te proberen, doe dat dan bij een andere aanbieder pas nadat je situatie aantoonbaar is verbeterd. Dat kan zijn: een vast contract in plaats van een tijdelijk dienstverband, een hogere loonstrook na een salarisverhoging, of een volledig afgeloste kleinere schuld. Concrete verbeteringen maken je aanvraag sterker dan simpelweg een andere aanbieder kiezen met dezelfde uitgangspositie.

Belangrijk om te weten

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Geld lenen kost geld. Leen alleen bedragen die je verantwoord kunt terugbetalen. Twijfel je? Neem dan contact op met een onafhankelijk financieel adviseur, je gemeente of een geregistreerde schuldhulpverlener. Meer info bij de AFM en de BKR.