Hoe lang blijft een BKR-registratie staan?

Je hebt een lening afgesloten of een creditcard gebruikt. Ergens las je dat dit geregistreerd staat bij het BKR. Nu wil je weten: hoe lang blijft die registratie staan? En heeft een achterstand invloed op die termijn?

Dat zijn terechte vragen. De bewaartermijn heeft namelijk directe gevolgen voor je kansen bij het aanvragen van een nieuwe lening, hypotheek of telefoonabonnement. In dit artikel lees je precies hoe het zit.

Wat is het BKR en waarom registreert het jouw lening?

Het Bureau Krediet Registratie (BKR) is een onafhankelijke stichting. Geldverstrekkers zijn wettelijk verplicht om kredieten boven een bepaald drempelbedrag te melden bij het BKR. Zo kunnen andere aanbieders zien hoeveel verplichtingen iemand al heeft.

Het doel is overkreditering voorkomen. Als een bank weet dat je al drie leningen hebt lopen, kan die daar rekening mee houden bij een nieuwe aanvraag. Het BKR beschermt consumenten, maar ook kredietverstrekkers tegen wanbetaling.

Bijna elk krediet in Nederland dat hoger is dan €250 en een looptijd heeft van langer dan drie maanden wordt geregistreerd. Denk aan persoonlijke leningen, doorlopende kredieten, creditcards, en roodstandfaciliteiten. Ook wat is een flitskrediet vallen hier soms onder, afhankelijk van het bedrag en de looptijd.

Naast banken en consumentenkredietverstrekkers zijn ook sommige telecomaanbieders, leasemaatschappijen en energiebedrijven aangesloten bij het BKR. Een ernstige achterstand op een langlopend telefooncontract of een private leaseovereenkomst kan dus eveneens in jouw dossier terechtkomen. Controleer bij twijfel altijd je eigen dossier via bkr.nl.

De standaard bewaartermijn: 5 jaar na einde krediet

De basisregel is helder: een BKR-registratie blijft 5 jaar bewaard nadat het krediet is beëindigd. Dat wil zeggen: 5 jaar na de datum waarop je de lening volledig hebt afgelost of de kredietovereenkomst is stopgezet.

Stel: je lost je persoonlijke lening af op 1 maart 2023. Dan verdwijnt de registratie op 1 maart 2028 automatisch uit het systeem van het BKR. Je hoeft daar zelf niets voor te doen.

Let op: de 5 jaar telt niet vanaf het moment dat je de lening afsloot, maar vanaf het moment dat het krediet eindigde. Bij een lening die je in 2018 afsloot en in 2021 afloste, verdwijnt de registratie dus pas in 2026.

Dit onderscheid is cruciaal. Veel mensen rekenen vanaf de startdatum van de lening en zijn verrast dat de registratie er langer instaat dan ze verwachtten. Zet de einddatum van je lening in je agenda en tel daar vijf jaar bij op. Dat is het moment waarop je dossier schoon is.

Wanneer gaat de bewaartermijn precies in?

De ingangsdatum van de bewaartermijn hangt af van het soort registratie en wat er met het krediet is gebeurd. Er zijn een paar situaties die je moet kennen.

Reguliere aflossing

Je betaalt de lening keurig af. De einddatum is de datum van de laatste aflossing. Vanaf die dag begint de 5-jaars termijn te lopen.

Tussentijdse beëindiging

Je lost de lening eerder af dan gepland, of de kredietovereenkomst wordt om een andere reden beëindigd. Ook dan geldt: 5 jaar na die einddatum verdwijnt de registratie.

Wist je dat je een persoonlijke lening in Nederland altijd vervroegd mag aflossen? Je bent wettelijk niet verplicht de volledige looptijd uit te zitten. Sommige geldverstrekkers rekenen wel een vergoeding voor vervroegde aflossing. Maar als je de middelen hebt, kan dit slim zijn: de BKR-registratie verdwijnt eerder.

Doorlopend krediet

Bij een doorlopend krediet of een creditcard zonder vaste einddatum is de einddatum het moment waarop de overeenkomst formeel wordt opgezegd. Gebruik je de kaart al lang niet meer maar heb je de overeenkomst nooit opgezegd? Dan loopt de registratie gewoon door tot je dat doet, plus nog 5 jaar daarna.

Dit is een valkuil die veel mensen over het hoofd zien. Een creditcard die je jaren geleden hebt aangevraagd en nooit hebt opgezegd staat nog steeds actief in je BKR-dossier. Zeg zulke kredieten schriftelijk op en bewaar de bevestiging. Zo gaat de teller lopen.

Overlijden van de kredietnemer

Overlijdt de kredietnemer? Dan wordt de registratie na verloop van tijd verwijderd. De exacte termijn hangt af van hoe het krediet wordt afgewikkeld via de nalatenschap.

Achterstandscoderingen: hoe lang blijven die staan?

Tot nu toe had je het over een gewone kredietregistratie, ook wel een positieve registratie genoemd. Maar wat als je betalingsachterstanden hebt gehad? Dan krijg je een zogenaamde achterstandscodering.

Die codering staat in je BKR-dossier als een A (achterstand), H (herstel van achterstand), of een combinatie zoals A2 of A3. Ook bijzondere codes zoals D (doorhaling) of 3 (definitief verlies) kunnen worden toegevoegd.

Voor achterstandscoderingen gelden dezelfde 5 jaar na einddatum van het krediet. Maar hier zit een belangrijk verschil: de codering blijft zichtbaar gedurende die 5 jaar, ook als je de achterstand al lang hebt ingelopen. Een geldverstrekker kan dus zien dat je vroeger betalingsproblemen had, zelfs als die al zijn opgelost.

Als je een achterstand hebt ingehaald, wordt er een H-codering (herstel) toegevoegd. Die H laat zien dat de situatie is rechtgezet. Maar de originele A-codering blijft zichtbaar staan tot de volledige 5-jaars termijn is verstreken.

Concreet voorbeeld: je lost je lening af in januari 2022. Je had een achterstand gehad in 2020, die volledig is hersteld. De einddatum van het krediet is januari 2022. Alle coderingen, inclusief de A en de H, verdwijnen in januari 2027. Niet eerder, ook al liggen de betalingsproblemen al vier jaar achter je.

Dit kan frustrerend aanvoelen. Maar het systeem werkt zo om geldverstrekkers een compleet beeld te geven van jouw kredietgeschiedenis gedurende een redelijke periode.

Wat betekent dit voor een nieuwe lening aanvragen?

Geldverstrekkers bekijken je BKR-dossier bij elke aanvraag. Ze zien niet alleen of je een registratie hebt, maar ook wat voor codering erbij staat en hoe recent het was.

Een positieve registratie (gewone lening zonder achterstanden) hoeft geen probleem te zijn. Het laat juist zien dat je eerder hebt geleend en dat netjes hebt terugbetaald. Veel aanbieders kijken ook naar hoe hoog je huidige verplichtingen zijn.

Een negatieve registratie (achterstandscodering) maakt het lastiger. Veel aanbieders weigeren een aanvraag zolang zo'n codering actief is. Bij een lening met bkr codering heb je minder keuze en betaal je vaak hogere rente.

De vijf jaar na het einde van je krediet is dus ook de periode waarin je bij veel aanbieders niet of nauwelijks terechtkunt. Daarna begint voor veel mensen een nieuwe fase.

Hoe dicht je bij het einde van de 5-jaarsperiode bent, maakt ook verschil. Een achterstandscodering van vier jaar geleden weegt minder zwaar dan een die zes maanden geleden is geregistreerd. Sommige geldverstrekkers hanteren in hun acceptatiebeleid een drempel: ze weigeren alleen bij coderingen die korter dan drie jaar geleden zijn. Dit verschilt per aanbieder en per type product.

Als je weet dat jouw registratie over een jaar verdwijnt, kan het slim zijn om te wachten in plaats van nu een aanvraag te doen die wordt afgewezen. Elke afwijzing is zichtbaar en kan geldverstrekkers wantrouwig maken.

Wat staat er in jouw BKR-dossier?

Je hebt recht op inzage in je eigen BKR-gegevens. Je kunt dit doen via de website van het BKR (bkr.nl). Met DigiD log je in en zie je welke registraties er op jouw naam staan, inclusief de bijbehorende coderingen en datums.

Controleer je dossier zeker als je van plan bent een grote aankoop te financieren, zoals een huis of auto. Soms staan er fouten in het dossier. Die kun je aanvechten. Meer hierover lees je in BKR-registratie verwijderen: kan dat?.

Een overzicht van je BKR-dossier is gratis op te vragen. Let op: sommige commerciële partijen bieden dit ook aan, maar rekenen er kosten voor. Via bkr.nl doe je het zelf gratis.

Noteer bij het inzien van je dossier de exacte einddatum van elk krediet en alle bijbehorende coderingen. Bereken zelf wanneer de 5-jaarsperiode afloopt. Als je ziet dat een registratie er al langer staat dan vijf jaar na de einddatum, is dat een reden om een correctieverzoek in te dienen — het BKR had die registratie automatisch moeten verwijderen.

Wat kun je doen als je een registratie hebt?

Een BKR-registratie is geen levenslange veroordeling. Er zijn dingen die je kunt doen terwijl je wacht op het verstrijken van de termijn.

• Los openstaande schulden af. Zolang een achterstand nog loopt, krijgt die codering geen einddatum. Aflossen is de enige manier om de teller te starten.
• Vraag geen onnodige kredieten aan. Elke aanvraag waarbij het BKR wordt geraadpleegd kan zichtbaar zijn. Houd je aanvragen beperkt.
• Bouw financiële buffer op. Als je na de 5 jaar weer wilt lenen, is een spaarbuffer een sterk signaal voor geldverstrekkers.
• Controleer op fouten. Staat er iets in je dossier wat niet klopt? Ga het na en dien zo nodig een correctieverzoek in.

Één praktische toevoeging: als je een schuld hebt die nog niet is afgelost en je wacht op een regeling, neem dan zelf contact op met de geldverstrekker. Proactief contact wordt vaak beter ontvangen dan wanneer zij achter je aan moeten. In sommige gevallen is een geldverstrekker bereid een betalingsregeling te treffen die de oplopende achterstand stopt. Dat is beter voor je dossier dan een oplopende achterstand zonder overleg.

Hoelang duurt een BKR-registratie bij bijzondere situaties?

In de meeste gevallen is de 5-jaarsregel duidelijk. Maar soms zijn er bijzondere omstandigheden die de termijn beïnvloeden.

Schuldsanering (WSNP)

Als je door een schuldsaneringstraject gaat, zoals de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP), worden de betreffende schulden apart geregistreerd. Na afronding van het traject geldt ook hier een bewaartermijn. Vraag hiervoor specifiek na bij het BKR of een schuldhulpverlener hoe dit voor jouw situatie werkt.

Een WSNP-traject duurt doorgaans drie jaar. Na de schone lei die je daarna ontvangt, staan de registraties nog vijf jaar in je dossier. In totaal kan het dus zo zijn dat je dossier acht jaar of langer zichtbare sporen draagt van een schuldsaneringstraject. Houd hier rekening mee bij financiële planning.

Faillissement

Na een faillissement kunnen registraties langer zichtbaar zijn, afhankelijk van hoe de schulden zijn afgewikkeld. Dit is een complexe situatie waarbij juridisch advies verstandig is.

Krediet dat nooit volledig werd afgelost

Soms schrijft een geldverstrekker een schuld af zonder dat die volledig is terugbetaald. In dat geval kan er een bijzondere codering in het dossier staan, zoals een '3' (definitief verlies voor de aanbieder). Die codering volgt dezelfde 5-jaarsregel na einddatum, maar laat aan andere aanbieders zien dat er een schuld is kwijtgescholden.

Let op: een kwijtschelding of afboeking door de geldverstrekker betekent niet dat de schuld juridisch is verjaard. De civielrechtelijke verjaringstermijn van een schuld is vijf jaar en gaat pas lopen na de laatste stuiting. Een incassobureau of deurwaarder kan jaren later nog aanspraak maken op betaling, ook als de BKR-registratie al verdwenen is.

Automatisch verwijderd of zelf actie nodig?

Het BKR verwijdert registraties automatisch na het verstrijken van de bewaartermijn. Je hoeft geen verzoek in te dienen. Het systeem werkt dit periodiek bij.

Wil je zekerheid dat een registratie is verdwenen? Raadpleeg dan je dossier na de verwachte einddatum via bkr.nl. Staat de registratie er onterecht nog in? Dan kun je een correctieverzoek indienen.

Heb je een foutieve registratie die er nooit in had mogen staan? Dat is een ander verhaal. Lees dan AFM en de BKR.