Hoe check je of een leningaanbieder een AFM-vergunning heeft?

Niet elke partij die geld leent, doet dat legaal. Er zijn aanbieders actief op het internet die geen vergunning hebben van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en toch leningen aanbieden. Dat is gevaarlijk. Je riskeert niet alleen een oneerlijk contract, maar ook identiteitsfraude of oplichting.

Gelukkig is het eenvoudig om te controleren of een aanbieder legaal opereert. In dit artikel leer je hoe je het AFM-register gebruikt, welke andere lijsten je kunt raadplegen en welke signalen je moet kennen om illegale aanbieders te herkennen.

Waarom een vergunning verplicht is

In Nederland mag je niet zomaar geld uitlenen aan consumenten. Elke aanbieder van consumentenkrediet — dus ook aanbieders van persoonlijke leningen, doorlopend krediet of mini-leningen — moet een vergunning hebben van de AFM. Dit is vastgelegd in de Wet op het financieel toezicht (Wft).

Een AFM-vergunning betekent dat de aanbieder gecontroleerd is op financiële stabiliteit, eerlijke voorwaarden en naleving van de regels. Zo wordt je als consument beschermd tegen oneerlijke contracten, excessieve rentes en misleidende informatieverstrekking.

Aanbieders zonder vergunning hoeven zich aan geen enkele regel te houden. Ze kunnen willekeurige kosten rekenen, je gegevens misbruiken of simpelweg met je geld verdwijnen. Het gevolg is bijna altijd financiële schade en soms ook een BKR-registratie die nooit had mogen worden geplaatst.

De verplichting geldt ook voor buitenlandse aanbieders die actief zijn in Nederland. Een Belgisch of Duits bedrijf dat leningen aanbiedt aan Nederlandse consumenten, moet daarvoor ook een AFM-vergunning hebben of in het bezit zijn van een Europees paspoort op basis van een vergunning in een andere EU-lidstaat. Controleer dit altijd — de herkomst van het bedrijf maakt je niet minder kwetsbaar als er iets misgaat.

De AFM houdt actief toezicht. Als een aanbieder zonder vergunning wordt betrapt, kan de AFM handhaven: boetes opleggen, activiteiten stilleggen en publicaties doen via de zogeheten "waarschuwingsregisters". Die registers zijn openbaar en het lonen om ze te raadplegen als je twijfelt aan een aanbieder.

Het AFM-register gebruiken

De makkelijkste manier om een aanbieder te controleren is via het openbare register van de AFM op afm.nl. Dit register bevat alle partijen die in Nederland een vergunning hebben voor het aanbieden van financiële producten, waaronder consumentenkrediet.

Zo werkt het:

• Ga naar afm.nl en zoek op "register"
• Klik op "Vergunningenregisters" of zoek direct op de naam van de aanbieder
• Kies het register voor "Aanbieders van krediet" of gebruik de zoekfunctie met de bedrijfsnaam of het KvK-nummer
• Controleer of de vergunning actief is en voor welke activiteiten

Let op: een bedrijf kan meerdere entiteiten hebben. Controleer altijd de exacte rechtsvorm en naam die op het contract staat, niet alleen de handelsnaam. Sommige aanbieders opereren onder een andere merknaam dan hun officiële bedrijfsnaam.

Een handige extra stap: noteer het KvK-nummer van de aanbieder en zoek dat op via het KvK-register op kvk.nl. Zo zie je of het bedrijf officieel is ingeschreven, wanneer het is opgericht en of er recent wijzigingen zijn doorgevoerd. Een bedrijf dat pas een paar maanden geleden is opgericht en al volop leningen aanbiedt, verdient extra aandacht.

Sommige aanbieders claimen op hun website dat ze vergunde bemiddelaars zijn, terwijl ze in de praktijk zelf het geld verstrekken. Of omgekeerd: ze claimen zelf te lenen, maar zijn feitelijk een tussenpersoon. Lees het contract altijd zorgvuldig om te weten wie de daadwerkelijke geldverstrekker is. Die partij is degene die je controleert in het AFM-register.

BKR-ledenlijst als aanvullende check

Naast het AFM-register biedt ook het BKR een lijst van aangesloten kredietverstrekkers. Het BKR registreert leningen en kredieten van consumenten. Aanbieders die klanten in het BKR registreren, moeten aangesloten zijn bij het BKR. Deze ledenlijst vind je op bkr.nl.

Dit is een nuttige aanvullende check, maar geen volledig bewijs. Niet alle leningaanbieders hoeven automatisch bij het BKR aangesloten te zijn. De AFM-vergunning is de primaire check. De BKR-ledenlijst vertelt je of de aanbieder ook daadwerkelijk geregistreerde leningen verstrekt via het officiële systeem.

Staat een aanbieder niet op de BKR-ledenlijst maar wel in het AFM-register? Dat is mogelijk, maar controleer dan extra goed of het gaat om een reguliere kredietverstrekker en niet om een tussenpersoon of makelaar die zelf geen leningen verstrekt.

De BKR-registratie van een lening is ook een beschermingsmechanisme voor de consument. Als een aanbieder je lening niet bij het BKR registreert terwijl hij dat wettelijk zou moeten doen, ontbreekt er een officieel spoor. Dat maakt het moeilijker om bewijs te leveren bij een geschil. Vraag bij twijfel altijd aan de aanbieder of en hoe jouw lening bij het BKR wordt geregistreerd.

Wil je zelf checken welke kredieten op jouw naam staan geregistreerd? Dat kan via mijnbkr.nl. Je kunt daar gratis je eigen BKR-overzicht inzien. Nuttig als je wilt weten of een aanbieder in het verleden een registratie heeft aangemaakt die er misschien niet had mogen zijn.

Signalen van illegale aanbieders

Er zijn een aantal typische kenmerken van illegale of dubieuze kredietverstrekkers. Herken je één of meer van deze signalen, dan is extra voorzichtigheid geboden:

• Geen vermelding van KvK-nummer of AFM-vergunningsnummer op de website — dit is verplicht
• Garanties op goedkeuring: "100% zeker goedgekeurd" of "altijd geld, ook met BKR" zijn rode vlaggen. Serieuze aanbieders doen geen garanties.
• Geen BKR-toetsing aangeboden buiten de officieel toegestane uitzonderingen: vrijwel alle reguliere leningen in Nederland vereisen een BKR-check
• Betaling vooraf vereist: een serieuze geldverstrekker vraagt nooit om vooruitbetaling voor de behandeling van een aanvraag
• Contact alleen via WhatsApp of sociale media zonder officieel adres of telefoonnummer
• Website zonder adresgegevens of alleen een buitenlands adres terwijl zij aan Nederlandse consumenten lenen
• Extreme spoed: "Beslis nu, aanbieding verloopt vanavond" — legitieme aanbieders dringen niet aan

Een combinatie van meerdere van deze signalen is bijna altijd een teken dat je te maken hebt met een onbetrouwbare of illegale partij. Breek het contact af en doe geen aanvraag.

Er zijn ook subtielere signalen die minder opvallen. Denk aan een website met veel spelfouten of een onprofessionele opmaak. Of een adres dat bij nader onderzoek een woonhuis blijkt te zijn. Of een telefoonnummer dat nooit wordt opgenomen. Of een klantenservice die alleen via een contactformulier bereikbaar is en nooit terugmailt.

Pas ook op voor zogenoemde "advance fee fraud": je wordt gevraagd een kleine vergoeding te betalen voor de "administratieve kosten" van de aanvraag, waarna je het geld of de lening nooit ontvangt. Deze fraude circuleert ook op sociale media en via nep-e-mails die van legitieme banken lijken te komen. Onthoud: geen enkele serieuze geldverstrekker vraagt ooit geld voordat de lening is uitbetaald.

Wat te doen bij een vermoeden van illegale activiteit

Vermoed je dat je een illegale aanbieder tegenkomt? Meld dit bij de AFM via het meldpunt op afm.nl. Heb je al geld overgemaakt of persoonlijke gegevens verstrekt aan een partij die mogelijk frauduleus is? Neem dan direct contact op met je bank om eventuele betalingen te laten stopzetten of terugdraaien.

Doe ook aangifte bij de politie, zeker als je slachtoffer bent geworden van oplichting of identiteitsfraude. Bewaar alle bewijsstukken: e-mails, screenshots, sms-berichten en eventuele contracten.

Bij twijfel over een bestaande lening of een registratie die niet klopt, lees dan meer op Klacht over een geldverstrekker indienen bij Kifid over hoe je een klacht kunt indienen.

Als je persoonsgegevens hebt verstrekt aan een partij waarvan je later ontdekt dat die niet legitiem is, kun je ook een melding doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Identiteitsfraude kan grote gevolgen hebben — er kunnen leningen op jouw naam worden aangevraagd bij andere partijen. Houd je bankrekening en creditcard extra in de gaten en overweeg je BKR-registratie te laten controleren als je bang bent dat er misbruik is gemaakt van je gegevens.

Geef bij de politieaangifte zo veel mogelijk details mee: de naam van het bedrijf, de URL van de website, welke communicatie er was, welke bedragen zijn overgemaakt en naar welke rekening. Hoe gedetailleerder de aangifte, hoe beter de politie kan onderzoeken.

Tussenpersonen en bemiddelaars

Niet elke partij die leningen aanbiedt, is zelf de geldverstrekker. Er zijn ook tussenpersonen en financiële bemiddelaars. Zij brengen jou in contact met een geldverstrekker maar lenen zelf geen geld uit. Ook deze partijen hebben een vergunning nodig van de AFM, maar dan als bemiddelaar in consumentenkrediet, niet als aanbieder.

Controleer in het AFM-register ook bemiddelaars. Zoek op de naam van het bedrijf en kijk welke vergunning ze hebben. Een bemiddelaar mag je doorsturen naar een aanbieder, maar mag zelf geen bindend kredietaanbod doen.

Zorg dat je altijd weet bij wie je uiteindelijk een lening afsluit. Lees het contract zorgvuldig en controleer ook de geldverstrekker — niet alleen de bemiddelaar.

Een legitieme bemiddelaar of vergelijkingssite verdient doorgaans een provisie van de geldverstrekker als je via hen een lening afsluit. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het betekent wel dat niet elke vergelijkingssite volledig neutraal is. Sommige plaatsen aanbieders met hogere provisies prominenter in de lijst. Gebruik vergelijkingssites als startpunt, maar controleer de aanbieder altijd zelf in het AFM-register voordat je een aanvraag doet.

Er bestaan ook vergelijkingssites die zichzelf presenteren als bemiddelaar maar feitelijk alleen leads doorsturen zonder enige adviesrol. Die zijn niet per se onbetrouwbaar, maar je hebt bij hen minder bescherming dan bij een gecertificeerd financieel adviseur die wettelijk verantwoordelijk is voor het advies dat hij geeft.

Vergelijken via onafhankelijke platforms

Een handige manier om zeker te zijn dat je met betrouwbare aanbieders te maken hebt, is het gebruik van onafhankelijke vergelijkingsplatforms. Deze platforms nemen alleen AFM-geregistreerde aanbieders op in hun vergelijkingen. Ze kunnen je ook helpen bij het vinden van de beste rente voor jouw situatie.

Ongeacht via welk platform je een lening aanvraagt, is het altijd slim om zelf even het AFM-register te checken voordat je een contract tekent. Het kost je twee minuten en voorkomt mogelijk veel problemen.

Meer informatie over wat je moet weten voordat je een lening aanvraagt, vind je op persoonlijke lening aanvragen.

Als je via een vergelijkingsplatform een lening aanvraagt, let dan ook op hoe het platform omgaat met je persoonsgegevens. Stuur je een aanvraag in, dan kan het zijn dat je gegevens worden doorgegeven aan meerdere aanbieders. Dat kan ertoe leiden dat je meerdere telefoontjes of e-mails ontvangt van verschillende aanbieders. Lees de privacyverklaring van het platform voordat je je gegevens invult.

Sommige platforms bieden een "zachte check": je voert je gegevens in en ziet een indicatieve offerte zonder dat er al een BKR-aanvraag wordt gedaan. Pas als je definitief kiest voor een aanbieder, vindt de echte aanvraag met BKR-toetsing plaats. Dit is de veiligste manier om te vergelijken zonder onnodige registraties.

Controleer ook de wettelijke rente en kosten

Een vergunning is een basisvereiste, maar het is niet het enige waar je op let. Vergelijk ook de kosten. In Nederland geldt een wettelijk maximum voor de kredietvergoeding bij consumentenleningen. Dit is vastgelegd in de Wft en wordt periodiek bijgesteld door de overheid.

Een serieuze, vergunde aanbieder houdt zich aan dit maximum. Biedt een aanbieder een rente die ver boven het wettelijke maximum ligt? Dan is er iets mis, ook al staat de aanbieder soms in een register. Meld dit direct bij de AFM.

Op Wettelijke rente in 2026 en jouw lening lees je meer over de actuele wettelijke rentegrenzen en hoe die jouw lening beïnvloeden.

Het wettelijke maximum voor de kredietvergoeding geldt voor de totale jaarlijkse kosten van de lening, niet alleen de nominale rente. Dus ook bijkomende kosten zoals verplichte verzekeringen of administratiekosten worden meegeteld. Een aanbieder kan niet slim de rente laag houden maar de kosten hoog ophalen — ook dat zou in strijd zijn met de wettelijke grens als het totaal te hoog uitkomt.

Naast de wettelijke maximum-kosten zijn er ook regels over hoe een kredietaanbieder met je moet omgaan. Hij is verplicht je kredietwaardigheid te toetsen, mag geen misleidende reclame maken en moet je een bedenktijd geven na het ontvangen van het aanbod. Als een aanbieder een van deze verplichtingen negeert, is dat een signaal om de vergunning extra zorgvuldig te controleren — of helemaal af te zien van de aanvraag.

Belangrijk om te weten

Dit artikel is informatief en geen financieel advies. Geld lenen kost geld. Leen alleen bedragen die je verantwoord kunt terugbetalen. Twijfel je? Neem dan contact op met een onafhankelijk financieel adviseur, je gemeente of een geregistreerde schuldhulpverlener. Meer info bij de AFM en de BKR.