Positieve en negatieve BKR-registraties

Iedereen met een lening staat bij het BKR. Maar er is een groot verschil tussen een gewone kredietregistratie en een registratie met een achterstandscodering. Het onderscheid bepaalt in grote mate of je in de toekomst opnieuw kunt lenen.

In dit artikel leg ik uit wat positieve en negatieve BKR-registraties precies zijn, welke codes er bestaan en wat ze concreet betekenen voor jou als lener.

Wat is een BKR-registratie eigenlijk?

Het Bureau Krediet Registratie (BKR) houdt een centrale database bij van kredieten in Nederland. Geldverstrekkers zijn wettelijk verplicht om kredieten te melden zodra ze aan bepaalde criteria voldoen: het gaat dan om kredieten van meer dan €250 met een looptijd van minimaal drie maanden.

Het doel van die registratie is tweeledig. Geldverstrekkers kunnen zo zien hoeveel verplichtingen je al hebt. En jij als consument wordt beschermd tegen overkreditering: als je al meerdere leningen hebt, wordt het lastiger om er nóg een te krijgen.

Bijna iedereen met een persoonlijke lening, doorlopend krediet, creditcard of roodstandfaciliteit staat in het BKR-systeem. Dat op zichzelf is normaal. De vraag is: wat voor registratie staat er precies?

Behalve banken en kredietverstrekkers zijn ook telecomaanbieders, energiebedrijven en leasemaatschappijen in bepaalde gevallen verplicht om betalingsproblemen te melden. Dat betekent dat een ernstige achterstand op een telefoonabonnement of een zakelijke leaseovereenkomst eveneens in jouw dossier terecht kan komen. Niet iedereen is zich daarvan bewust.

Wat is een positieve BKR-registratie?

De term "positief" klinkt goed, maar het betekent hier niet hetzelfde als in het dagelijks leven. Een positieve BKR-registratie is simpelweg een gewone kredietmelding zonder bijzonderheden. Er is een krediet afgesloten, en er zijn geen betalingsproblemen geweest.

Dat kunnen twee situaties zijn:

• Actief krediet: je hebt op dit moment een lening of kredietlijn lopen. Je betaalt gewoon op tijd.
• Beëindigd krediet: je hebt een lening volledig afgelost. De registratie staat er nog, maar zonder negatieve codering.

Een positieve registratie is op zichzelf geen probleem. Geldverstrekkers zien hierin bewijs dat je eerder geleend hebt en je verplichtingen bent nagekomen. Wel kijken ze naar de hoogte van je huidige schulden als je een nieuwe lening aanvraagt.

Stel: je hebt vijf jaar geleden een persoonlijke lening afgesloten van €8.000 en die volledig terugbetaald. Die registratie staat nog 5 jaar in je dossier na de afsluitdatum, maar vertelt een geldverstrekker iets positiefs: je hebt eerder geleend en het netjes afgehandeld. Dat werkt in je voordeel als je opnieuw wilt lenen.

Een actief krediet geeft een ander signaal. De geldverstrekker ziet dat je op dit moment een maandlast hebt. Die last telt mee bij de berekening van wat je maximaal kunt lenen. Heb je een doorlopend krediet met een limiet van €5.000 maar je hebt er maar €500 uitstaan? Veel geldverstrekkers rekenen toch met de volledige limiet als maandlast, ook al gebruik je die niet.

Wat is een negatieve BKR-registratie?

Een negatieve BKR-registratie ontstaat als je betalingsproblemen hebt (gehad). Er wordt dan een achterstandscodering toegevoegd aan de reguliere kredietmelding. Geldverstrekkers zien zo dat er problemen zijn geweest of nog zijn.

Een negatieve registratie maakt het moeilijker om een nieuwe lening te krijgen. Veel aanbieders wijzen aanvragen automatisch af als ze een negatieve codering zien. Bij andere aanbieders betaal je mogelijk een hogere rente als compensatie voor het verhoogde risico.

Hoe ontstaat zo'n registratie concreet? Je hebt een maandelijkse aflossing van €200. Je mist twee maanden op rij en de achterstand loopt op tot €400. Dat is meer dan €250, en de achterstand duurt al meer dan 60 dagen. De geldverstrekker is op dat punt wettelijk verplicht een A-codering te melden. Dit is geen keuze van hun kant: het is een wettelijke verplichting.

Wil je toch lenen met een negatieve registratie? Lees dan lening met bkr codering voor meer informatie over je opties.

Welke coderingen bestaan er?

Het BKR werkt met een systeem van letters en cijfers om de aard van de registratie aan te geven. Dit zijn de meest voorkomende codes:

A — Achterstand

Je hebt een betalingsachterstand van meer dan 60 dagen en meer dan €250. De geldverstrekker meldt dit bij het BKR. Zolang de achterstand loopt, staat er een actieve A-codering in je dossier.

Een praktisch voorbeeld: je verliest in april je baan en kunt in mei en juni de aflossing niet meer betalen. Op het moment dat de achterstand de 60 dagen overschrijdt en meer dan €250 bedraagt, volgt de A-melding. Je geldverstrekker stuurt je van tevoren een brief om je te informeren.

H — Herstel

Je hebt de achterstand ingehaald. De geldverstrekker meldt dit herstel, waarna een H-codering wordt toegevoegd. De A-codering blijft zichtbaar, maar de H laat zien dat de situatie is opgelost. Geldverstrekkers zien beiden.

Let op: de H-codering maakt de A-codering niet ongedaan. Ze staan allebei in je dossier. Sommige aanbieders zijn soepeler met een A+H-combinatie dan met een losse A, maar de bewaartermijn van 5 jaar loopt gewoon door.

1 — Betalingsregeling

Er is een betalingsregeling getroffen. Je betaalt een lager bedrag per maand dan oorspronkelijk afgesproken. Dit is een bijzondere situatie die apart wordt gemeld.

Een betalingsregeling kan in sommige gevallen slim zijn: je erkent de schuld en spreekt een haalbaar plan af. Maar weet dat dit zichtbaar is in je BKR-dossier en net als andere coderingen vijf jaar na de einddatum van het krediet verdwijnt.

2 — Opeisbaar gesteld

De geldverstrekker heeft de volledige schuld opeisbaar gesteld. Dat wil zeggen: ze eisen het gehele resterende bedrag in één keer terug. Dit is een ernstige situatie, vaak het gevolg van langdurige betalingsproblemen.

Een 2-codering ontstaat doorgaans pas nadat een geldverstrekker meerdere pogingen heeft gedaan om contact op te nemen en de achterstand op te lossen. Het is een laatste stap vóór juridische incasso.

3 — Definitief verlies

De geldverstrekker heeft de schuld afgeboekt als definitief verlies. Ze hebben het bedrag intern afgeschreven, maar jij bent de schuld nog steeds verschuldigd. Dit is de zwaarste codering en heeft de grootste impact op je kredietwaardigheid.

Belangrijk om te weten: een 3-codering betekent niet dat je niets meer hoeft te betalen. De schuld wordt alleen overgedragen aan een incassobureau of deurwaarder. De registratie bij het BKR verdwijnt na 5 jaar, maar de schuld blijft totdat die is voldaan of verjaard.

D — Doorhaling / kwijtschelding

De schuld is kwijtgescholden, bijvoorbeeld na een schuldsaneringsregeling. Dit wordt apart vermeld in het dossier.

Hoe beïnvloedt een codering je leenmogelijkheden?

Niet elke codering heeft hetzelfde effect. De ernst van de codering en hoe recent het is, bepaalt grotendeels wat geldverstrekkers ermee doen.

Een A-codering zonder herstel is de meest problematische situatie. Je hebt een actieve achterstand en dat is voor vrijwel elke geldverstrekker reden om een aanvraag te weigeren. Los de achterstand eerst in.

Een A+H-combinatie laat zien dat er problemen waren maar die zijn opgelost. Dit is beter, maar de combinatie blijft toch 5 jaar zichtbaar na het einde van het krediet. Sommige aanbieders weigeren nog steeds, anderen zijn soepeler als de herstelmelding al enige tijd geleden is.

Een 2- of 3-codering is zwaar. Geldverstrekkers zien hierin een serieus risico. Nieuwe kredieten zijn gedurende de bewaartermijn moeilijk of onmogelijk te verkrijgen.

Er zijn ook situaties waarbij coderingen gecombineerd voorkomen. Stel dat een lening aanvankelijk een A-codering kreeg, de schuld vervolgens opeisbaar werd gesteld (codering 2) en daarna door de geldverstrekker is afgeboekt (codering 3). Al die coderingen staan dan samen in je dossier. Een nieuwe geldverstrekker ziet de hele geschiedenis in één overzicht.

Wil je weten of je überhaupt kans maakt op een lening met jouw huidige dossier? De beste aanpak is om eerst je eigen dossier op te vragen via bkr.nl en vervolgens per aanbieder de acceptatiecriteria na te lezen. Sommige geldverstrekkers publiceren dit expliciet op hun website.

Hoe lang blijven de verschillende coderingen staan?

Voor alle coderingen geldt dezelfde basisregel: 5 jaar na het einde van het krediet. Er is geen onderscheid in bewaartermijn tussen een A-codering en een 3-codering. Ze verdwijnen alle op hetzelfde moment: 5 jaar na de einddatum van het bijbehorende krediet.

Wil je precies weten hoe de bewaartermijn werkt? Lees dan Hoe lang blijft een BKR-registratie staan? voor een volledige uitleg.

Eén uitzondering: als het krediet nog niet is beëindigd, loopt de registratie gewoon door. Een actieve achterstand heeft geen einddatum totdat de lening is afgelost of de overeenkomst op een andere manier is beëindigd.

Een concreet rekenvoorbeeld: je sloot in 2019 een lening af. In 2021 liep je een achterstand op (A-codering). In 2022 loste je de schuld volledig af. Het krediet eindigde in 2022. De A-codering en eventuele H-codering verdwijnen dus in 2027. Niet in 2026 na het herstel, en niet in 2024 na vijf jaar na de achterstand zelf. De teller begint pas op de einddatum van het krediet.

Kan een positieve registratie ook problemen geven?

In theorie niet. Een positieve registratie zonder coderingen is een teken dat je eerder hebt geleend en op tijd hebt betaald. Maar er zijn situaties waarbij zelfs positieve registraties je in de weg kunnen zitten.

Stel: je hebt vier lopende leningen zonder enige achterstand. Je BKR-dossier ziet er positief uit, maar je totale maandlast is hoog. Een nieuwe geldverstrekker kan dan toch besluiten dat er geen ruimte meer is voor een extra lening, puur op basis van jouw schuldenlast.

Dit heet ook wel de kredietbelasting. Geldverstrekkers zijn verplicht te toetsen of je een nieuwe lening kunt dragen. Als je al veel verplichtingen hebt, kan dat een weigergrond zijn, ook zonder negatieve registraties.

Een ander scenario: je hebt drie jaar geleden een creditcard aangevraagd met een limiet van €2.500 maar je gebruikt hem bijna nooit. De kaart staat nog steeds open en dus geregistreerd in je BKR-dossier. Sommige geldverstrekkers rekenen bij de beoordeling met de volledige limiet als potentiële maandlast. Dat kan betekenen dat je minder kunt lenen dan je verwacht, ook als het saldo nul is.

De oplossing is simpel: zeg kredieten die je niet meer gebruikt formeel op. Dan verdwijnen ze uit je actieve registraties en tellen ze niet meer mee bij nieuwe aanvragen.

Hoe bekijk je je eigen BKR-dossier?

Iedereen heeft recht op gratis inzage in zijn eigen BKR-gegevens. Dit doe je via bkr.nl met je DigiD. Je ziet dan een overzicht van alle geregistreerde kredieten, de bijbehorende coderingen en de relevante datums.

Controleer je dossier zeker als:

• Je van plan bent een lening of hypotheek aan te vragen
• Je een afwijzing hebt gekregen zonder duidelijke reden
• Je denkt dat er een fout in je dossier staat

Wat zie je precies als je inlogt op bkr.nl? Je ziet per krediet: de naam van de geldverstrekker, het type krediet, de startdatum, de einddatum (als het krediet is beëindigd), het oorspronkelijke bedrag en eventuele coderingen met de datum waarop die zijn toegevoegd.

Neem de tijd om dit overzicht goed door te nemen. Vergelijk het met je eigen administratie. Soms staan er kredieten in die je bent vergeten, of staan er datums die niet kloppen.

Staat er iets wat niet klopt? Dan kun je een correctieverzoek indienen bij de geldverstrekker die de melding deed. Lees meer in BKR-registratie verwijderen: kan dat?.

Wat zijn de gevolgen bij het aanvragen van een mini-lening of flitskrediet?

Bij kleinere leningen, zoals een Wat is een mini-lening en hoe werkt het? of een wat is een flitskrediet, is de situatie soms anders dan bij grote kredieten. Sommige aanbieders van korte leningen voeren geen BKR-toetsing uit, of toetsen minder strikt.

Dat klinkt aantrekkelijk als je een negatieve registratie hebt, maar wees voorzichtig. Aanbieders zonder BKR-toetsing mogen in veel gevallen niet aan consumenten met betalingsproblemen uitlenen. Ze zijn gebonden aan de Wet op het financieel toezicht (Wft).

Bovendien zijn leningen zonder BKR-toetsing vaak duurder. Het hogere risico voor de aanbieder wordt doorberekend in de rente en kosten. Meer hierover lees je in lening zonder bkr toetsing.

Een praktisch verschil: een geregistreerde geldverstrekker die wél BKR-toetst moet bij een negatieve codering vrijwel altijd weigeren. Een aanbieder die niet toetst, accepteert je misschien wel — maar rekent daarvoor door in de vorm van hoge rente, kortere looptijden of extra kosten. De totale prijs van zo'n lening is daarmee vaak hoger dan je op het eerste gezicht denkt.

Laat je niet verleiden door de simpele acceptatie. Bereken altijd de totale terugbetalingsverplichting vóór je een lening ondertekent. Bij korte looptijden kan een jaars-APR van 300% of meer voorkomen, terwijl dit pas duidelijk wordt als je de kleine lettertjes leest.

Wat als je twijfelt over een codering?

Twijfel je of een codering in jouw dossier terecht is? Ga dan altijd eerst je eigen dossier na via bkr.nl. Vergelijk de informatie met je eigen administratie: bankafschriften, betalingsbewijzen, correspondentie met de geldverstrekker.

Is de codering foutief? Neem contact op met de geldverstrekker. Werken ze niet mee? Dan kun je een klacht indienen bij Kifid. Alles over dat proces lees je in AFM en de BKR.